قانون تجارت - باب پنجم: اسناد در وجه حامل
باب پنجم: اسناد در وجه حامل
ماده 320. دارنده هر سند در وجه حامل مالك و براي مطالبه وجه آن محق محسوب ميشود مگر در صورت ثبوت خلاف. معذلك اگر مقامات صلاحيتدار قضايي يا پليس تأديه وجه آن سند را منع كند تأديه وجه به حامل مديون را نسبت به شخص ثالثي كه ممكن است سند متعلق به او باشد بري نخواهد كرد.
ماده 321. جز در موردي كه حكم بطلان سند صادر شده مديون سند در وجه حامل مكلف به تأديه نيست مگر در مقابل اخذ سند.
ماده 322. در صورت گم شدن سند در وجه حامل كه داراي ورقههاي كوپن يا داراي ضميميهاي براي تجديد اوراق كوپن باشد و همچنين در صورت گم شدن سند در وجه حامل كه خود سند به دارنده آن حق ميدهد ربح يا منفعتي را مرتباً دريافت كند براي اصدار حكم بطلان مطابق مقررات ذيل عمل خواهد شد.
ماده 323. مدعي بايد در محكمه محل اقامت مديون معلوم نمايد سند در تصرف او بوده و فعلاً گم شده است اگر مدعي فقط اوراق كوپن يا ضميمه مربوط به سند خود را گم كرده باشد ابزار خود سند كافي است.
ماده 324. اگر محكمه ادعاي مدعي را بنا بر اوضاع و احوال قابل اعتماد دانست بايد به وسيله اعلان در جرايد به دارنده مجهول سند اخطار كند - هرگاه از تاريخ انتشار اولين اعلان تا سه سال سند را ابراز ننمود حكم بطلان آن صادر خواهد شد محكمه ميتواند لديالاقتضاء مدتي بيش از سه سال تعيين كند.
ماده 325. به تقاضاي مدعي محكمه ميتواند به مديون قدغن كند كه وجه سند را به كسي نپردازد مگر پس از گرفتن ضامن يا تأميني كه محكمه تصويب نمايد.
ماده 326. در مورد گم شدن اوراق كوپن نسبت به كوپنهايي كه در ضمن جريان دعوي لازمالتأديه ميشود به ترتيب مقرر در مواد (332) و (333) عمل خواهد شد.
ماده 327. اخطار مذكور در ماده (324) بايد سه دفعه در مجله رسمي منتشر شود. محكمه ميتواند به علاوه اعلان در جرايد ديگر را نيز مقرر دارد.
ماده 328. اگر پس از اعلان فوق سند مفقود ابراز شود محكمه به مدعي مهلت متناسبي داده و اخطار خواهد كرد كه هرگاه تا انقضاي مهلت دعوي خود را تعقيب و دلايل خود را اظهار نكنند محكوم شده و سند به ابراز كننده آن مسترد خواهد گرديد.
ماده 329. اگر در ظرف مدتي كه مطابق ماده (324) مقرر و اعلان شده سند ابراز نگردد محكمه حكم بطلان آن را صادر خواهد نمود.
ماده 330. ابطال سند فوراً به وسيله درج در مجله رسمي و هر وسيله ديگري كه محكمه مقتضي بداند به اطلاع عموم خواهد رسيد.
ماده 331. پس از صدور حكم ابطال مدعي حق دارد تقاضا كند به خرج او سند جديد يا لديالاقتضاء اوراق كوپن تازه به او بدهند اگر سند حال شده باشد مدعي حق تقاضاي تأديه خواهد داشت.
ماده 332. هرگاه سند گم شده از اسناد مذكور در ماده (322) نباشد به ترتيب ذيل رفتار خواهد شد. محكمه در صورتي كه ادعاي مدعي سبق تصرف و گم كردن سند را قابل اعتماد ديد حكم ميدهد مديون وجه سند را فوراً در صورتي كه حال باشد و پس از انقضاء اجل -در صورت موجل بودن- به صندوق عدليه بسپارد.
ماده 333. اگر قبل از انقضاء مدت مرور زماني كه وجه سند مفقود پس از آن مدت قابل مطالبه نيست سند ابراز شد مطابق ماده (328) رفتار و الا وجهي كه در صندوق عدليه امانت گذاشته شده به مدعي داده ميشود.
ماده 334. مقررات اين باب شامل اسكناس نيست.
مدیر: حسن یوسفیان